Koningsvaren

De Koningsvaren wordt tot wel twee meter hoog. Deze varen (Osmunda regalis) heeft een groot verspreidingsgebied: Europa, Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Afrika. Het is een uiterst sierlijke varen met lange bladen en daarop symmetrisch geplaatste vertakkingen, waaraan de langwerpige blaadjes zitten. De plant wordt ook gekweekt. Op droge plaatsen blijft de plant bescheiden in omvang en hoogte. Op vochtige tot natte plaatsen wordt het een kolossale plant tot wel twee meter hoog en breed. In de zomer is het blad schitterend geelgroen van kleur. In het najaar wordt het blad eerst geel, later bruin en sterft vervolgens af. Voor een optimale groei is een bladrijke of zeer humusrijke grond nodig.

Zwaardvaren

Zwaardvaren (Polystichum munitum) kom je niet vaak tegen. De plant valt op door de laddervormige plaatsing van de naaldvormige blaadjes. De steel waarlangs de blaadjes zitten, is bruin tot zwart van kleur. De plant groeit in polvorm. Plant van deze varen niet te veel exemplaren bij elkaar. Als solitair komt hij het beste tot zijn recht. De plant wordt ongeveer één meter hoog en één meter vijfentwintig breed. Zelfs in de winter zijn de bladeren mooi donkergroen van kleur. Deze varen groeit op een vochtige en iets zure grond.

Tongvaren

Tongvaren (Asplenium scolopendrium) komt in vrijwel heel Europa voor in bossen, op muren en in rotsspleten. Van de meeste, gekweekte tuinvormen wordt het blad niet langer dan twintig centimeter. Tongvaren is een ideale varen om er een bodem mee te bedekken. Het is een groenblijvende varen met altijd mooi glanzend groene bladeren. Aan de onderkant zitten sporendoosjes (sporangiën) in langgerekte en dwars geplaatste hoopjes. Het blad is decoratief van vorm en uitstekend gebruiken in bloemschikking. Plant tongvaren in humusrijke grond en voeg er een kleine hoeveelheid kalk aan toe.

Boomvaren

De boomvaren is niet winterhard, maar erg spectaculair om te zien. Oorspronkelijk komt hij voor in de warmere streken, waar hij 3 meter hoog kan worden en net zulke lange bladen kan krijgen. De boomvaren kan bij koud weer zijn blad verliezen. Wie geen risico wil nemen, plant de boomvaren in een kuip en laat hem overwinteren in een vorstvrije ruimte. Deze varen verlangt halfschaduw of een schaduwrijke plaats in de buurt van een vijver of sloot. In een tuin moet je hem in de zomer regelmatig met water besproeien. De boomvaren heeft zeer humusrijke grond nodig.

Eikvaren

De eikvaren is de meest bekende varen. Hij is wintergroen en winterhard. Hij groeit ondermeer op knotwilgen of aan oude muren, maar is ook te vinden aan de voet van eiken op zandige bosgronden. Eikvaren is een geslacht dat gevormd wordt door een 76 verschillende soorten die over de hele wereld te vinden zijn. Het is de bekendste winterharde varen. De langwerpige veerdelige bladen blijven de hele winter door groen.

Mannetjesvaren/Wijfjesvaren

Het mannetje heeft stoere en grove bladen en de wijfjesvaren daarentegen ziet er sierlijk en verfijnd uit.

De wijfjesvaren houdt van een beschutte plek, vanwege zijn tere bladveren en is niet wintergroen. De mannetjesvaren daarentegen is een sterke varen die wel wintergroen is.

Voortplanting

De voortplanting bij varens gebeurt niet via bloemen en zaad. Varens maken onder aan het blad zeer kleine sporen. Een spore ontwikkelt zicht tot een voorkiem. Deze heeft zowel mannelijke als vrouwelijke organen en kan dus voor bevruchting zorgen. Varens kunnen op praktisch elke humusrijke grond leven. De ene soort kan beter in de schaduw staan en de andere kan zon beter verdragen. De voorwaarde is wel dat de grond steeds voldoende vocht bevat.